Ngày 10/12/2025, Quốc hội đã thông qua Luật số 131/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ (SHTT), chính thức có hiệu lực từ ngày 01/4/2026. Dưới đây là những thay đổi quan trọng trong thủ tục xác lập quyền sở hữu công nghiệp mà người nộp đơn cần nắm rõ.
Cập nhật 7 thay đổi cốt lõi về thủ tục xác lập quyền sở hữu công nghiệp
Dưới đây là những cập nhật 7 thay đổi cốt lõi về thủ tục xác lập quyền sở hữu công nghiệp
1. Đối với Sáng chế
Kiểm soát an ninh: Sáng chế tạo ra tại Việt Nam, thuộc quyền đăng ký của cá nhân/tổ chức Việt Nam và nằm trong danh mục bí mật nhà nước (tác động đến quốc phòng, an ninh) chỉ được nộp đơn ở nước ngoài khi có sự cho phép của Bộ Quốc phòng hoặc Bộ Công an.
Tác giả bắt buộc là con người: Đơn sẽ bị từ chối hoặc văn bằng bảo hộ bị hủy bỏ nếu có cơ sở khẳng định tác giả sáng chế không phải là con người (ví dụ: AI).
Rút ngắn thời hạn xử lý đơn (Áp dụng cho đơn công bố từ 01/4/2026):
- Công bố đơn: 01 tháng kể từ ngày yêu cầu công bố sớm hoặc ngày đơn hợp lệ (tính thời điểm muộn hơn).
- Phản đối đơn: 06 tháng từ ngày công bố đơn (chỉ còn 03 tháng nếu thẩm định nhanh).
- Thẩm định nội dung: 12 tháng từ ngày công bố (nếu yêu cầu trước công bố) hoặc từ ngày nhận yêu cầu (nếu yêu cầu sau công bố).
- Thẩm định nhanh: Có thể yêu cầu rút ngắn còn 03 tháng từ ngày công bố (theo Nghị định 100/2026/NĐ-CP).
LƯU Ý QUAN TRỌNG: Thời hạn nộp yêu cầu thẩm định nội dung giảm từ 42 tháng xuống 36 tháng tính từ ngày nộp đơn hoặc ngày ưu tiên (áp dụng cho đơn nộp từ ngày 01/4/2026).
2. Đối với Nhãn hiệu
Dấu hiệu nguồn gốc địa lý: Từ 01/4/2026, dấu hiệu chỉ nguồn gốc địa lý quốc gia Việt Nam bị coi là không có khả năng phân biệt. Ngoại lệ: Đã được sử dụng/thừa nhận rộng rãi trước ngày nộp đơn, hoặc là yếu tố cấu thành của nhãn hiệu tập thể/nhãn hiệu chứng nhận.
Rút ngắn thời hạn xử lý đơn (Áp dụng cho đơn công bố từ 01/4/2026):
- Công bố đơn: 01 tháng từ ngày đơn hợp lệ.
- Phản đối đơn: 03 tháng từ ngày công bố.
- Thẩm định nội dung: 05 tháng từ ngày công bố. Có thể yêu cầu thẩm định nhanh trong 03 tháng (theo Nghị định 100/2026/NĐ-CP).
3. Đối với Kiểu dáng công nghiệp (KDCN)
Mở rộng phạm vi bảo hộ: Bổ sung thêm “kiểu dáng riêng phần” (phần không tách rời của sản phẩm) và KDCN cho sản phẩm phi vật lý.
Mở rộng ngoại lệ về tính mới: KDCN không bị mất tính mới nếu việc bộc lộ công khai do:
- Người có quyền đăng ký (hoặc người lấy thông tin từ họ) thực hiện.
- Cơ quan quản lý công bố sai quy định, hoặc do người không có quyền nộp đơn thực hiện.
Tác giả bắt buộc là con người: Tương tự sáng chế, đơn bị từ chối hoặc hủy bỏ nếu tác giả không phải con người.
Rút ngắn thời hạn xử lý đơn (Áp dụng cho đơn công bố từ 01/4/2026):
- Công bố đơn: 01 tháng từ ngày đơn hợp lệ.
- Phản đối đơn: 03 tháng từ ngày công bố.
- Thẩm định nội dung: 05 tháng từ ngày công bố.
4. Đối với Chỉ dẫn địa lý
Rút ngắn thời hạn xử lý đơn (Áp dụng cho đơn công bố từ 01/4/2026):
- Công bố đơn: 01 tháng từ ngày đơn hợp lệ.
- Thẩm định nội dung: 05 tháng từ ngày công bố.
5. Về ủy quyền đại diện
Đối với các thủ tục nộp qua đại diện hợp pháp từ ngày 01/4/2026, cần lưu ý về văn bản ủy quyền:
- Nếu không ghi rõ thời hạn, thời hạn ủy quyền sẽ áp dụng theo quy định của Bộ luật Dân sự.
- Nếu đơn phương chấm dứt ủy quyền (bởi bên ủy quyền hoặc bên nhận ủy quyền), bắt buộc phải có văn bản tuyên bố chấm dứt. (Chi tiết tại Điều 8 Thông tư 10/2026/TT-BKHCN).
- Đối với thủ tục khiếu nại, việc uỷ quyền phải lập thành văn bản và không bắt buộc công chứng, chứng thực
6. Về kết quả thẩm định hình thức
Từ ngày 01/4/2026, Cục Sở hữu trí tuệ không ra quyết định chấp nhận đơn hợp lệ.
- Cục chỉ ra quyết định từ chối đối với các đơn không hợp lệ.
- Các đơn hợp lệ sẽ tự động được chuyển sang giai đoạn công bố. Danh sách đơn và ngày chuyển công bố sẽ được cập nhật công khai trên Cổng thông tin điện tử của Cục SHTT.
7. Về quá trình thẩm định nội dung
Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi, bổ sung đã chính thức hoàn thiện cơ chế tạm dừng thẩm định nội dung đơn đăng ký sở hữu công nghiệp, qua đó tăng tính linh hoạt và đồng bộ trong quá trình xử lý đơn. Cụ thể Luật mới đã bổ sung hai trường hợp điển hình mà cơ quan có thẩm quyền được phép tạm dừng quá trình thẩm định nội dung:
Thứ nhất, việc tạm dừng được áp dụng khi người nộp đơn chủ động đề nghị việc tạm dừng nhằm thực hiện thủ tục yêu cầu chấm dứt hiệu lực hoặc hủy bỏ hiệu lực Giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu đối chứng. Cơ chế này cho phép xử lý triệt để xung đột quyền trước khi tiếp tục đánh giá khả năng bảo hộ của đơn đang xét, từ đó tránh việc cấp văn bằng chồng lấn hoặc không phù hợp. Quá trình thẩm định sẽ được tiếp tục ngay sau khi có kết quả giải quyết cuối cùng đối với yêu cầu chấm dứt hoặc hủy bỏ hiệu lực.
Thứ hai, việc tạm dừng thẩm định nội dung cũng được áp dụng khi có thông báo thụ lý vụ án liên quan đến quyền đăng ký hoặc dấu hiệu nhãn hiệu bị cho là được nộp với dụng ý xấu. Trong trường hợp này, việc thẩm định nội dung đơn sẽ được “đóng băng” để chờ kết quả giải quyết có hiệu lực pháp luật từ Tòa án, bảo đảm sự thống nhất giữa quyết định hành chính và phán quyết tư pháp.
Việc bổ sung hai cơ chế này thể hiện xu hướng tăng cường phối hợp giữa thủ tục hành chính và cơ chế tài phán, đồng thời góp phần nâng cao chất lượng thẩm định và hạn chế rủi ro pháp lý trong quá trình xác lập quyền sở hữu công nghiệp.
Ngoài ra, Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi, bổ sung lần này tiếp tục khẳng định rằng hợp đồng sử dụng đối tượng sở hữu công nghiệp quy định tại khoản 2 Điều này, ngoại trừ hợp đồng sử dụng nhãn hiệu, chỉ có giá trị pháp lý đối với bên thứ ba khi đã được đăng ký tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
Hy vọng với những điểm mới được cập nhật trong Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi 2025, người nộp đơn sẽ có cái nhìn rõ ràng hơn về quy trình và yêu cầu pháp lý, từ đó chuẩn bị hồ sơ chính xác, hạn chế rủi ro và rút ngắn thời gian xử lý.
Với hơn 10 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ Monday VietNam sẵn sàng hỗ trợ doanh nghiệp từ khâu tư vấn, tra cứu khả năng bảo hộ, soạn thảo và nộp hồ sơ đến theo dõi quá trình xử lý đơn, giúp tối ưu thời gian và hạn chế tối đa rủi ro pháp lý. Liên hệ ngay với chúng tôi để được tư vấn chi tiết và xây dựng giải pháp sở hữu trí tuệ phù hợp với doanh nghiệp của bạn.
