Bảng phân loại Nice 13 (NCL 13-2026), có hiệu lực từ 01/01/2026, không chỉ là một bản cập nhật kỹ thuật. Điểm cốt lõi nằm ở sự thay đổi trong cách tiếp cận: việc phân loại ngày càng dựa trên chức năng và mục đích sử dụng thực tế của hàng hóa, dịch vụ, thay vì dựa vào vật liệu cấu thành hoặc nền tảng công nghệ.
Trong thực tiễn xử lý đơn tại Việt Nam, sự thay đổi này ảnh hưởng trực tiếp đến cách xây dựng danh mục và đánh giá rủi ro xung đột. Dưới đây là 8 điểm thay đổi quan trọng cần lưu ý:
1. Ranh giới giữa chức năng y tế và chức năng công nghệ trong Nice 13
Các sản phẩm có hình thức tương tự nhưng mục đích sử dụng khác nhau được phân loại lại rõ ràng hơn trong Nice 13.
- Kính hiệu chỉnh thị lực, kính râm → Nhóm 10
Kính hiệu chỉnh thị lực và kính râm được chuyển về nhóm thiết bị y tế do bản chất mang tính bảo vệ sức khỏe và hỗ trợ cơ thể.
- Kính thông minh, thiết bị VR → Nhóm 09
Kính thông minh và thiết bị VR vẫn được giữ nguyên do chức năng cốt lõi nằm ở khả năng xử lý tín hiệu điện tử và hiển thị dữ liệu
⚠ Cần lưu ý: Cùng một loại sản phẩm về mặt hình thức, nhưng chỉ cần khác mục đích sử dụng cốt lõi thì có thể thuộc hai nhóm hoàn toàn khác nhau. Điều này tác động trực tiếp đến chiến lược tra cứu và đánh giá xung đột trong Nice 13.
>>> Xem phân tích chi tiết tại: NICE 13 – Kính mắt và sự thay đổi ranh giới giữa Nhóm 9 và Nhóm 10
2. Thuật ngữ chung không còn đủ để bao phủ danh mục
Các khái niệm rộng như “tinh dầu” không còn mặc định thuộc một nhóm duy nhất trong Nice 13-2026:
- Nhóm 01: dùng trong công nghiệp
- Nhóm 03: mỹ phẩm, tạo hương
- Nhóm 05: trị liệu
- Nhóm 30: thực phẩm
⚠ Cần lưu ý: Việc sử dụng thuật ngữ chung mà không gắn với mục đích sử dụng cụ thể có thể dẫn đến sai lệch phân nhóm, từ đó kéo theo rủi ro bị từ chối hoặc phạm vi bảo hộ không như kỳ vọng.
>>> Xem phân tích chi tiết tại: NICE 13 – “Tinh dầu” và câu chuyện 04 nhóm phân loại
3. Phân loại chi tiết theo từng ngữ cảnh sử dụng trong các thị trường ngách trong Nice 13
Các lĩnh vực như thú cưng và wellness được phân tách cụ thể theo từng loại sản phẩm dựa trên nguyên tắc của Nice 13.
Ví dụ:
- Thú cưng: Áo phao cứu sinh (Nhóm 09), kính râm (Nhóm 10), giường ngủ (Nhóm 20). Đệm làm mát cũng bị tách biệt: dùng cho thú y (Nhóm 10) hoặc làm mát thông thường (Nhóm 11).
- Wellness: Đệm ngồi thiền (Nhóm 20), thảm yoga (Nhóm 27), khối gạch tập yoga (Nhóm 28).
⚠ Cần lưu ý: Việc sử dụng thuật ngữ chung mà không gắn với mục đích sử dụng cụ thể có thể dẫn đến sai lệch phân nhóm, từ đó kéo theo rủi ro bị từ chối hoặc phạm vi bảo hộ không như kỳ vọng.
>>> Xem phân tích chi tiết tại: Pet Economy & Wellness – Câu chuyện phân tách nhiều nhóm trong Nice 13
4. Gia tăng sự cạnh tranh giữa Thời trang và Công nghệ (Wearable Tech)
Sự giao thoa giữa thời trang và công nghệ được Nice 13 giải quyết bằng nguyên tắc ưu tiên mục đích sử dụng cuối cùng (để mặc).
Ví dụ: Quần áo sưởi điện bị dịch chuyển từ Nhóm 11 (thiết bị tạo nhiệt) sang Nhóm 25 (trang phục).
⚠ Cần lưu ý: Các ngành trước đây ít giao thoa có thể bắt đầu cạnh tranh trực tiếp trong cùng một nhóm. Điều này làm tăng mật độ nhãn hiệu và rủi ro xung đột, đặc biệt trong các nhóm vốn đã có mật độ nhãn hiệu dày đặc và tỷ lệ xung đột cao như Nhóm 25.
>>> Xem phân tích chi tiết tại: NICE 13 – Hàng May Mặc Tích Hợp Công Nghệ – Ranh Giới Nhóm 11 & Nhóm 25
5. Dịch vụ AI được định danh rõ ràng hơn trong hệ thống
AI không còn chỉ được xếp chung dưới SaaS.
>>> Việt Nam chính thức có Luật Trí Tuệ Nhân Tạo
- “Trí tuệ nhân tạo như một dịch vụ [AIaaS]” chính thức được Nice 13-2026 định danh là một mô hình dịch vụ đám mây độc lập tại Nhóm 42.
- Mở rộng thêm các dịch vụ tư vấn và R&D về AI.
⚠ Cần lưu ý: Việc tách riêng AIaaS tạo ra nền tảng pháp lý vững chắc cho các start-up công nghệ và đơn vị cung cấp thuật toán. Chuyển đổi cách ghi nhận danh mục sang AIaaS sẽ giúp mô tả chính xác bản chất kinh doanh và tạo rào cản phòng thủ hiệu quả hơn các thuật ngữ SaaS truyền thống.
>>> Xem phân tích chi tiết tại: NICE 13 – Trí tuệ nhân tạo (AI) chính thức được “định danh” tại Nhóm 42
6. Robot được phân loại theo từng chức năng cụ thể
Với NCL 13, Robot không còn được gom chung như một dạng máy móc thông thường mà được chia rõ ràng:
- Nhóm 09: robot giảng dạy, an ninh
- Nhóm 10: robot phẫu thuật
- Nhóm 12: robot giao hàng
- Nhóm 28: robot đồ chơi
⚠ Cần lưu ý: Cách phân loại này yêu cầu xác định rõ chức năng chính của robot. Việc mô tả không rõ ràng có thể dẫn đến phân nhóm sai và ảnh hưởng đến phạm vi bảo hộ.
Hơn thế nữa, Robot hiện được nhìn nhận như một nền tảng công nghệ đa lĩnh vực. Chiến lược bảo hộ đòi hỏi ma trận phân loại đa chiều, bao phủ cả phần cứng (thiết bị), phần mềm điều khiển và dịch vụ vận hành (như dịch vụ cho thuê robot giao hàng tại Nhóm 39).
>>> Xem phân tích chi tiết tại: NICE 13 – Trí tuệ nhân tạo (AI) chính thức được “định danh” tại Nhóm 42
7. Hệ sinh thái Tài sản Kỹ thuật số (Web3, NFT)
Các yếu tố trong Web3, NFT được Nice 13 tách theo từng loại hoạt động cụ thể.
- NFT: Di chuyển từ trạng thái tệp tin kỹ thuật số thuần túy sang hàng hóa thương mại với các dịch vụ bán lẻ và sàn giao dịch tại Nhóm 35.
- Tiền mã hóa: Được phân lớp theo chuỗi giá trị: Ví phần cứng (Nhóm 09), Giao dịch tài chính (Nhóm 36) và Dịch vụ lưu trữ (Nhóm 42).
⚠ Cần lưu ý: Một mô hình kinh doanh số thường trải dài trên nhiều nhóm khác nhau. Nếu chỉ đăng ký một nhóm duy nhất, phạm vi bảo hộ có thể không đủ.
Đặc biệt, sự hiện diện của “Quần áo ảo có thể tải xuống” (Nhóm 09) và dịch vụ bán lẻ tương ứng (Nhóm 35) đặt ra yêu cầu cấp thiết về phòng thủ thương hiệu trên không gian số (Digital Brand Defense) đối với các nhãn hiệu thời trang truyền thống, nhằm chống lại các hành vi đầu cơ tài sản ảo.
>>> Xem phân tích chi tiết tại: Nice 13 – Khung pháp lý cho tài sản kỹ thuật số – Web3, NFT và Thời trang ảo
8. Ghi nhận các mô hình kinh doanh mới trong phân loại
NCL 13-2026 đi trước một bước trong việc thiết lập mã phân loại cho các công nghệ đột phá và mô hình logistics tuần hoàn.
- Dịch vụ “Lưu trữ lạnh cryo mô sinh học” (Nhóm 39)
- “Pin hạt nhân” (Nhóm 09)
- Vật liệu “Phốt-phát sắt lithi” (Nhóm 01)
- “Dịch vụ thuê xe ô tô theo mô hình thuê bao” (Nhóm 39)
⚠ Cần lưu ý: Hệ thống phân loại ngày càng bám sát thực tiễn thị trường. Việc cập nhật danh mục theo các thuật ngữ mới sẽ giúp hồ sơ phản ánh đúng hoạt động kinh doanh và hạn chế tranh chấp sau này.
Tuy nhiên, hiện tại mật độ đăng ký tại các thuật ngữ chuyên sâu này ở Việt Nam hiện vẫn rất thấp. Việc cập nhật và xác lập quyền ưu tiên sớm trên các “khoảng trống” phân loại này sẽ tạo ra lợi thế cạnh tranh và rào cản pháp lý chiến lược đối với các đối thủ đi sau.
>>> Xem phân tích chi tiết tại: NICE 13 – Kỷ nguyên của Năng lượng Xanh, Y sinh học và Logistics thế hệ mới
Nice 13-2026 cho thấy một chuyển dịch mang tính nền tảng trong cách tiếp cận phân loại: từ việc mô tả sản phẩm sang việc nhận diện đúng chức năng và vai trò của sản phẩm, dịch vụ trong thực tế vận hành. Khi ranh giới giữa các ngành ngày càng giao thoa, cách xây dựng danh mục cũng không thể dừng ở mức liệt kê, mà cần phản ánh đúng bản chất hoạt động kinh doanh.
Trong bối cảnh đó, việc rà soát và thiết kế lại danh mục theo hướng bám sát chức năng cốt lõi không còn là một bước tối ưu hóa, mà trở thành yêu cầu cần thiết. Một danh mục được xây dựng đúng ngay từ đầu không chỉ giúp quá trình thẩm định thuận lợi hơn, mà còn quyết định trực tiếp đến độ rộng và độ bền của phạm vi bảo hộ trong dài hạn.
